gbt nedir / One moment, please...

Gbt Nedir

gbt nedir

GBT sorgusu nedir, nasıl yapılır? GBT sorgusu silinir mi? GBT sorgulama yöntemleri

Genel Bilgi Toplama halk arasında GBT ismi ile bilinmektedir. GBT’nin ne olduğu ve ne işe yaradığı merak edilirken konu hakkındaki detayları sizlerle paylaşıyoruz. İşte GBT hakkında merak edilen tüm detaylar…

GBT NEDİR, NE DEMEKTİR?

İçişleri Bakanlığı’na bağlı bulunan bir sistem olarak karşımıza çıkan GBT’nin açılımı “Genel Bilgi Toplama”dır. GBT sistemi birçok askeri ve güvenlik sistem tarafından kullanılmaktadır. Sahil Güvenlik, Emniyet Teşkilatı, Jandarma ve Gümrük Müsteşarlığı gibi pek çok kurum GBT tarama sistemi üzerinden bilgi alabilmektedir. GBT sistemi T.C. Anayasası çerçevesinde işleyen bir sistem olurken tamamen yasal olduğunu da belirtmek gerekir. Bir birimde çalışan herhangi bir kişi adli karar olmadan sistem üzerinde işlem yapamaz ve GBT sistemi üzerinden bilgi ekleyip çıkarılamaz.

GBT sistemi üzerinde Jandarma ve Emniyet güçlerinin bilgi ekleme ya da değiştirme yetkisi bulunmamaktadır. Bir kişinin GBT’si üzerinde işlem yapılabilmesi için mahkeme kararının bulunması gerekir. Yani mahkeme tarafından verilen bir karar olmadığı sürece sistem üzerinde bir değişiklik yapılamaz.

GBT Nedir

GBT TARAMASI SONUCUNDA GÖZ ALTINA ALINIR MIYIM?

GBT taramasında ile adli ya da askeri makamlar tarafından verilen yakalama kararı olsa bile kişiler göz altına alınmaz. Kişiler idari para cezasını ödedikten sonra serbest kalır. Askeri firar suçu ile araması bulunan kişiler için durum farklıdır. Askerden firar durumunda olan kişilerin GBT sorgusu sırasında yakalama kararı varsa göz altına alınır.

GBT KONTROLÜNDE ( SORGULAMASINDA ) HANGİ BİLGİLER ÇIKAR?

GBT sorgulaması ile kişilerin hakkında verilen her karara ulaşılır. Askerlikle ilgili işlenen suçlarda buna dahildir. Polis tarafından yapılan GBT sorgulamasında yıllar önce aldığınız bir ceza, mahkeme kararı gibi bilgiler ortaya çıkmaktadır. Mahkeme tarafından verilen kararlar GBT’nizde yer alır.

GBT Nasıl Silinir

ASKERLİK GBT SORGULAMASINDA ÇIKIYOR MU?

Askerlikte işlenen suçlar daha önceden GBT sorgusunda görülmezken artık sorgu işlemlerinde suçlarda yer alıyor. GBT sistemi üzerinden çıkartılan kararlarla birlikte işlenen suçlar, verilen cezalar da görüntülenebilir.

Askerlik hakkındaki sorular akıllarda yer edinirken GBT sorgusunda askerlikte yaşanan olayların görünüp görünmediği merak ediliyor. Yoklama kaçağı olan kişilerin GBT sorgusunda kaçak olduğu görülmez. Fakat yoklama yaptırmanız durumunda askere gitmezseniz GBT sorgusunda asker kaçağı bakaya durumunda görülürsünüz. Bu durum GBT kontrolünde görülür. Ancak panik yapmanıza gerek yok. Bu durumda kimse sizi zorla askere götürmez. Hakkınızda tutanak tutularak ilgili makamlara bildirilir ve 15 gün içinde bilgi vermek için şubeye gitmeniz istenir. Bununla birlikte idari para cezası da ödemeniz gerekir.

GBT KAYDI NASIL SİLİNİR?

GBT kaydının silinmesi için kişinin mahkeme kararı ile suçundan beraat etmesi gerekir. Cumhuriyet savcılığının takipsizlik kararı vermesi ile GBT’niz silinebilir. Bununla birlikte davanın zaman aşımıyla ortadan kalkmasına karar verilmesi veya ceza verilmesine mahal yoktur şeklinde mahkeme kararının çıkması durumunda GBT kaydı silinir. Şahsın GBT’sinin silinip silinmediği ise sorgu yapılarak öğrenilir. İnternet üzerinden GBT sorgunuzu yapabilirsiniz.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Nedir? Nelere Bakılır?

  • Güvenlik Soruşturması Nedir?

Kişinin adli sicil kaydının, kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin 13. fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların ve kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının ve mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir. Buna göre güvenlik araştırmasının üç aşamalıdır. Bunlar:

  • Arşiv araştırması
  • GBT araştırması
  • Yerinden araştırmasıdır.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması prosedürü Devlet Memurları Kanunu ve kurumların kendi iç düzenlemeleri sonucunda kişilerin görevlerine başlamalarından önce haklarında uygulanan bir soruşturmadır. Bu soruşturma sonucunda kişilerin haklarında adli veya idari bir tahkikat olup olmadığı, adli sicil kayıtlarının olup olmadığı ile yakın çevrelerindeki insanların (anne, baba, kardeş, teyze, amca vs.) devam etmekte olan adli bir soruşturma ya da kovuşturmalarının olup olmadığı hakkında kuruma bilgi verilir.

Kişinin adli sicil kaydının, kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin 13. fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların ve kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir.

Açılımı “Genel Bilgi Toplama”dır. Genel bilgi toplama (GBT) işlemi; kolluk makamlarının hakkında yakalama kararı bulunan kişilerin, kayıtlarının tutularak yakalanmasını sağlamak amacıyla yürütülen sistemdir.

  • Değerlendirme Komisyonu Nedir?

Güvenlik araştırması sonucunda elde edilen kişisel verilerin göreve atanma yönünden değerlendirildiği komisyona denir. Diğer bir tanımla ; güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması sonucunda elde edilen kişisel verilerin göreve atanma yönünden değerlendirildiği komisyona denir. Değerlendirme komisyon başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulur.

  • İstihbari Faaliyet Nedir?

İlgili kişi hakkında istihbarat üniteleri tarafından çeşitli kaynak ve araçlardan derlenen haber ve bilgilerin işlenmesi suretiyle veri elde etme faaliyeti,

  • Üst Kademe Kamu Yöneticisi Nedir?

3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile üst kademe kamu yöneticisi olarak belirlenen kişiyi ifade eder.

Güvenlik soruşturması olumsuz çıkanlar üstte belirtilen kriterlerden birinde sorun yaşamıştır. Kurumlardan elde edilen bilgiler ışığında güvenlik soruşturmanız olumsuz sonuçlanmıştır. Bu sebeple idari dava açmanız gerekmektedir. Güvenlik araştırması olumsuz çıkanlar 60 gün içinde yürütme durdurma istemli iptal davası açmalıdır. Güvenlik araştırması olumsuz çıkanlar 2019 yılında kendilerine tebliğ edilmiş ise 60 gün ekleyerek son dava açma gününü hesaplayabilirler. Aynı durum Güvenlik soruşturması olumsuz çıkanlar 2021 içinde geçerlidir.

Güvenlik Soruşturması Kim Tarafından Yapılır?

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması 3 birim tarafından yapılır. Bunlar;

  • Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı,
  • Emniyet Genel Müdürlüğü
  • Mahalli mülki idare amirlikleri tarafından yapılır.

Kamu hizmetine girecek kişiler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması ile ilgili kanuni düzenleme 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’ndan yer almaktadır. Uygulamaya ilişkin esas ve usullerin nasıl olacağı ile ilgili ikincil bir mevzuatın hala düzenlenmediği, bu durumun uygulamada standardı sağlamaktan uzaklaşarak objektif kriterlerden ziyade sübjektif kriterlerin öncelik kazanmasına sebep olabilir. Bu nedenle bir an önce yönetmelik çıkarılmalıdır.

guvenlik sorusturmasi sonucuna kim karar verir

7315 Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu Neleri Düzenledi?

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu toplam 16 maddeden oluşuyor. Kanunun bazı maddeleri ayrıntılı bir şekilde düzenlememiş; bazıları ise Cumhurbaşkanı tarafından yürürlüğe konan bir yönetmelik ile düzenlenmesini öngörmüştür (m. 12). Örneğin Kanun’a göre, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapacak birimler, önceki düzenlemelere paralel bir şekilde, MİT Başkanlığı, EGM ve mahalli mülki idare amirleridir (m. 6/1). Ancak bunların hangi birimler için yetkili olduğu Cumhurbaşkanlığınca hazırlanacak yönetmelikte belirlenecektir (m. 12).

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu:

  • Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının uygulanması esnasında kullanılacak verilerin belirlenmesi,
  • İlk defa veya yeniden kamu görevine atanacaklar hakkında arşiv araştırması uygulanması,
  • Gizlilik dereceli birimler, Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik, istihbarat teşkilatlarında görev yapacak kamu personeline, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel ile üst düzey kamu yöneticilerine yönelik olarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının birlikte uygulanması,
  • Arşiv araştırması uygulamasında ilgili kişinin adli sicil kaydının aranıp aranmadığının, kişiye yönelik tahditlerin, kesinleşmiş mahkeme kararlarının ve kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış kovuşturma, soruşturma süreçleri ile kişi hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının incelenmesi,
  • Güvenlik soruşturması uygulamasında; arşiv araştırmasındaki bilgilere ek olarak kolluk kuvvetlerinde ve istihbarat birimlerinde bulunan verilerin incelenmesi, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişkilerinin incelenmesi, terör örgütleri ve suç örgütleri ile eylem birliği, irtibat ve iltisakının incelenmesi,
  • Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını uygulayacak birimlerin Milli İstihbarat Teşkilatı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mülki idare amirlikleri olarak belirlenmesi,
  • Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sırasında elde edilen kişisel bilgilerin basın ve yayın kuruluşları veya diğer iletişim kanalları ile paylaşılmamasına yönelik tedbirlerin alınması,
  • Elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi amacıyla 5 kişiden az olmamak şartıyla değerlendirme komisyonu kurulması,
  • Mahkemeler tarafından istem olduğunda elde edilen bilgilerin Değerlendirme Komisyonundan alınması,
  • Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapan birimlerin kişisel verilerin korunmasına yönelik tedbirleri alması,
  • Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu elde edilen bilgi ve verilerin her durumda 2 yılın sonunda silinmesi,
  • Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını uygulayan ya da değerlendirenler tarafından kişisel verilerle ilgili suç işlenmesi halinde uygulanacak cezai yaptırımların belirlenmesi,

Hususları detaylı olarak düzenlenmiştir.

arsiv arastirmasi kime yapilir

7315 Güvenlik Soruşturması Kanunu İçeriği

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması, 7315 Sayılı Kanun’da detaylı olarak düzenlenmiştir. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 16 maddeden oluşuyor. 7315 Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu, aşağıdaki hususları düzenlemektedir:

  • Kanunun amaç ve kapsamı
  • Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacakları
  • Arşiv araştırması
  • Güvenlik soruşturması
  • Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapacak birimleri
  • Değerlendirme Komisyonu
  • Kişisel verilerin korunmasına ilişkin temel ilkeler
  • Kişisel veri güvenliği ve gizlilik
  • Kişisel verilerin silinmesi ve yok edilmesi
  • Cezai hükümler

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik (Karar Sayısı: 5649)

Anayasa Mahkemesinin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kanunu iptal kararı sonrası kişisel verilerin korunması hassasiyeti göz önüne alınarak yeniden düzenlenen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işlemleri, 7315 sayılı Kanun 17 Nisan 2021 tarihinde yayımlanarak uygulamaya girmişti. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanun 12. maddesi uyarınca Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak birimler ve değerlendirme komisyonlarının çalışma usul ve esasları ile uygulamaya ilişkin diğer hususları içeren, “Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik” 3 Haziran 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Yönetmelik kapsamında;

  • Bilmesi gereken: Gizlilik dereceli bilgi ve belgeleri ancak görevinden dolayı öğrenen, onu inceleyen, uygulayan ve korumaktan sorumlu bulunanları,
  • Değerlendirme komisyonu: Güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması sonucunda elde edilen kişisel verilerin göreve atanma yönünden değerlendirildiği komisyonu,
  • İstihbari faaliyet: İlgili kişi hakkında istihbarat üniteleri tarafından çeşitli kaynak ve araçlardan derlenen haber ve bilgilerin işlenmesi suretiyle veri elde etme faaliyeti,
  • Kişisel veri: Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi,
  • Kurum ve kuruluş: Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmasını talep eden kamu kurum ve kuruluşları ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetleri yerine getiren diğer kurum ve kuruluşu,
  • Olgusal veri: Yürütülecek görevin gerektirdiği niteliklerle ilgisi bulunan, yorum içermeyen, somut veya gözlemlenebilir ya da doğrulanabilir vakıalara dayanan veriyi,
  • Üst kademe kamu yöneticisi: 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile üst kademe kamu yöneticisi olarak belirlenen kişiyi ifade eder.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında; kamu idarelerinde 25/4/2022 tarihli ve 5529 sayılı Cumhurbaşkanı Karan ile yürürlüğe konulan Gizlilik Dereceli Belgelerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre “çok gizli” ve “gizli” gizlilik dereceli bilgi ve belgeleri oluşturan ve saklayan birim ve kısımlar, gizlilik dereceli birim olarak belirlenmiştir. İdareler buna gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirleyerek Cumhurbaşkanlığına bildirecektir. Cumhurbaşkanlığınca yapılacak değerlendirme sonrası gizlilik dereceli sınıfa uygun birimler, İçişleri Bakanlığına, MİT ve Emniyet Genel Müdürlüğüne iletilecektir.

Ayrıca, gizlilik dereceli birim ve kısmı olmasa dahi tüm kamu kurum ve kuruluşlarının; teftiş ve denetim birimleri, personel birimleri, bilgi işlem birimleri ve özel kalem müdürlükleri gizlilik dereceli birimlerden sayılmıştır. Bu birimlerde istihdam edilecek personele güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılacaktır.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kimlere Yapılır?

Arşiv araştırması, ilk defa veya yeniden memuriyete veya kamu görevine atanacak herkes hakkında yapılır. Güvenlik soruşturması ise sadece alttaki kurumlara yapılır:

  • Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler.
  • Milli Savunma Bakanlığı
  • Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına Bakanlıkça belirlenen eğitim kurumları ile Milli Savunma Üniversitesine bağlı fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu ve enstitülerde eğitim görecekler öğrenciler.
  • Genelkurmay Başkanlığı
  • Jandarma Genel Komutanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı nam ve hesabına eğitim-öğrenim görecekler
  • Emniyet Genel Müdürlüğü
  • Polis Akademisi ve buna bağlı eğitim-öğretim veren POMEM, PMYO ve PAEM öğrencileri.
  • Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına eğitim-öğrenim görecekler ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrencileri.
  • İstihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli
  • Hakim ve savcı adaylığına atanacaklar ile hakimlik ve savcılık mesleğine kabul edilecekler ve hakim ve savcı sınıfı dışında kalan adli ve idari yargıda çalıştırılacak tüm personel
  • Kaymakam adaylığına atanacaklar
  • Dışişleri Bakanlığında aday meslek memurluğu ile aday konsolosluk ve ihtisas memurluğuna atanacaklar ile doğrudan yurtdışı teşkilatında istihdam edilecek
  • Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel
  • Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler
  • Üst kademe kamu yöneticileri
  • Özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler.
  • Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır. Yani hem güvenlik soruşturması hem de arşiv araştırması yapılır. Arşiv araştırması ise 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 3. Maddesi uyarınca  statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacak herkese yapılır.

guvenlik sorusturmasi yapan kurumlar

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48’inci maddesinde memurluğa girişte genel ve özel şartlar düzenlenmiştir. Genel şartlar vatandaşlık, yaş, öğrenim, mahkumiyet, askerlik ve sağlık şartlarıdır. Genel şartlara 3.10.2016 tarihli 676 sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi’nin (OHAL KHK) 74’üncü maddesi ile “güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak” şartı eklenmiştir. Özel şartlar ise kurumların özel kanun ve mevzuatlarında aranan şartlardır. Özel şartlar görevin gereği olarak konulan şartlardır. Özel şartlar görevin gerektirdiği niteliklere göre değişmektedir.

Arşiv Araştırmasında Nelere Bakılır?

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanun’da arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması kapsamında toplanacak veriler tek tek düzenlenmiştir. Güvenlik soruşturması kapsamında toplanan verirlerin bir çoğu husus kişisel veri niteliğindedir. Arşiv araştırmasına konu verilerin neler olduğu kanunda somut bir şekilde sıralanmışken; güvenlik soruşturmaları kapsamında toplanacak kişisel verilerin hangi konulara ilişkin olabileceği düzenlenmiş; fakat bu verilerin neler olabileceği somut olaya göre güvenlik soruşturması yapan personelin takdirine bırakılmıştır. Ancak Kanun bu verilerin “yorum içermeyen olgusal veriler” olması gerektiğini özel olarak belirtmiştir. (7/2. madde) 7315 sayılı Kanunu’nun 4’üncü maddesine göre arşiv araştırmasında:

  • Kişinin adli sicil kaydı,
  • Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığı,
  • Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığı,
  • Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları,
  • CMK m. 171/5 ve m. 231/13 kapsamında alınan kararlar, (Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve HAGB kararları)
  • Kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olgular,
  • Kişi hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezasının olup olmadığıdır.

Arşiv araştırması mevcut kayıtlar üzerinden yapılır. Bu yönüyle arşiv araştırması güvenlik soruşturmalarına kıyasla daha somut ve en azından belirlenebilir bir içeriğe sahiptir. Arşiv araştırmasında mevcut kayıtlar incelenerek veriler objektif bir şekilde toplanacak ve değerlendirme komisyonuna sunulacaktır.

Eşimin sabıkası var. Bu durum subay olmama engel olur mu? 

Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde çalıştırılacak tüm subay, astsubay ve diğer personel hakkında güvenlik araştırılması yapılması zorunludur. Güvenlik soruşturmasına kişinin eşi ile birinci derece kan ve sıhri hısımlarının da dahil edileceği hükmü kanunu metninden TBMM görüşmeleri sırasında çıkarılmıştır. Kanunun mevcut halinde bu hususa yer verilmediği dikkate alındığında görevin gerektirdiği nitelikler yönüyle de olsa güvenlik araştırmasına kişinin yakınlarının dahil edilemez.

17 Nisan 2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7315 sayılı kanuna göre, güvenlik soruşturmasına kişinin eşi veya birinci derece kan ve sıhri hısımlara bakılamaz. Sadece kişinin kendisi bakılır.

Güvenlik Soruşturmasında Nelere Bakılır?

Güvenlik soruşturması, gizlilik dereceli birimlerde çalışacaklar ile kanunda sayılan kurumlarda çalışan kamu görevlileri hakkında yapılır (m. 3/2). Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasını da kapsamaktadır. Yani üstte sayılan hususlara ek olarak aşağıdaki hususlar araştırılır.

  • Kişinin görevinin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde bulunan olgusal verileri: Bu madde kapsamında güvenlik soruşturmasında, kolluk veya istihbarat ünitelerindeki her türlü veriye değil; görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili verilere ulaşılabilecek ve bu veriler de olgusal olacaktır. Madde gerekçesinde olgusal veriyle kastedilenin “verilerin yorum içermeyen, somut, gözlenebilir vakıalara” dayanması olduğu belirtilmiştir. Bu düzenleme Danıştay kararlarıyla da uyumludur. Zira Danıştay’ın yerleşik içtihatlarına göre somut olmayan nitelikteki istihbarat verilerine dayanan olumsuz güvenlik soruşturması kararları idari işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırıdır ve iptale tabidir. Bu düzenlemedeki tehlike; kolluk veya istihbarat kayıtlarında bulunan ve esasında suç teşkil etmeyen birtakım istihbari bilgilerin kişi hakkında bir profil oluşturulması ve kişinin dönemin siyasi konjonktürü itibariyle “sakıncalı” olarak değerlendirmesidir. Kişinin sadece bir gösteri yürüyüşünde yer alması, otel kayıtları, dernek kaydı veya belli bir kişi lehine sosyal medya hesabında yaptığı paylaşım sebebiyle anarşist ya da terör örgütü sempatizanı olduğu şeklinde bir sonuca ulaşılması da yine mümkündür.
  • Kişinin yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiği: 4045 sayılı Kanun dönemindeki Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği’nde benzer bir şekilde yer alan düzenlemeye göre bu durumun nasıl araştırılacağı belirsizdir. Kişinin yabancılarla ilişkisi tespit edilirse ilişkinin mahiyetinin anlaşılması gerekmektedir ki bu halde iletişimin denetlenmesi yoluna gidilmesi gerekmektedir. Bununla beraber MİT, polis veya jandarma tarafından süregelen bir araştırma veya takip varsa; ancak söz konusu takip suç niteliğine ulaşıp adli makamlara intikal etmediyse, bu hususun güvenlik soruşturmasında kullanılması mümkündür.
  • Kişinin terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığı: Güvenlik soruşturması yapılmasının başlıca amacı haline gelen bu  husus,  4045  sayılı Kanun dönemindeki Yönetmelikte daha geniş ve muğlak bir şekilde düzenlenmişti. Terör veya suç örgütlerine “üyelik, mensubiyet ve iltisak”ın tespitine ilişkin uygulamada birçok sorun ortaya çıkmaktaydı. Yeni kanunla bu husus çok daha yalın bir şekilde ifade edilmiş olmakla birlikte kavramların içeriği halen net değildir.

7315 sayılı Kanun kişinin terör veya suç örgütleriyle “eylem birliği”, “irtibat” ve “iltisak” içinde olup olmadığının araştırılmasını öngörmüştür. İrtibat ve iltisak birbirine oldukça yakın anlamdadır. Ceza  hukuku açısından suç örgütü veya terör örgütüne üyelik veya mensubiyet kavramları karşılıklarını Türk Ceza Kanunu ile Terörle Mücadele Kanunu’nda bulmaktadır. Terörle Mücadele Kanunu’na göre, suç işlemese bile kanun kapsamına giren terör örgütlerine mensup olmak suçtur. Bu suçlardan dolayı mahkum olan kişiler zaten DMK gereği affa uğramış olsalar bile devlet memuru olamazlar (m. 48/1, A, 5)73. “İltisak” ve “irtibat” ise ceza kanunlarında suç olarak düzenlenmemiştir. Yukarıdaki düzenleme ceza hukukundaki suç tanımından daha geniştir.

Kişinin terör örgütüyle iltisakının olup olmadığının belirlenmesinde, kişi hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı olmaksızın çeşitli ölçütlere göre bir çıkarım yapılmaktadır. Bu çıkarımda kişinin belli tarihler arasında belli bankalarda parasının bulunup bulunmadığı, okuduğu okullar, katıldığı toplantılar, konakladığı yerler, aile üyelerinin bazı faaliyetleri ile kişi hakkında varsa yapılan adli işlemler ve ceza muhakemesine ilişkin kararlar da dikkate alınmaktadır. Özellikle de kişi hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlandırılmamış ceza soruşturma ve kovuşturmalarının kişinin terör örgütleriyle iltisaklı ve irtibatlı olarak nitelendirilmesinde önemli bir kriter olarak kullanılması suçsuzluk karinesi ile lekelenmeme hakkının ihlali sonucunu doğurabilmektedir.

guvenlik sorusturmasini kim yapar

Güvenlik Soruşturması Sonucuna Kim Karar Verir?

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunda yer alan düzenlemeye göre emniyet ve istihbarat birimlerinden gelen bilgiler üzerine güvenlik soruşturmasının olumlu veya olumsuz sonuçlandığına kamu kurumlarında oluşturulan değerlendirme komisyonları karara verir. Değerlendirme Komisyonu; yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla kurulur. Değerlendirme Komisyonu;

  • Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanının görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin,
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında genel sekreter yardımcısının,
  • Bakanlıklarda bakan yardımcısının,
  • Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin,
  • Üniversitelerde rektör yardımcısının,
  • Valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulur.

Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki Değerlendirme Komisyonunca yapılır.

Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilir. Değerlendirme Komisyonu bu bilgiler kapsamında değerlendirme yapar. Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur.

nest...

oksabron ne için kullanılır patates yardımı başvurusu adana yüzme ihtisas spor kulübü izmit doğantepe satılık arsa bir örümceğin kaç bacağı vardır